Murat Belge

16 Mart 1943’te Ankara’da doğdu. İngiliz Erkek Lisesi’ni ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. Aynı bölümde asistanlık ve doktora yaptı. 1969’da İngiltere’deki Sussex Üniversitesi’nde araştırmacı olarak bulundu. Christopher Caudwell ve Marksist estetik konulu teziyle 1980’de doçent oldu. Genç yaşlarda yaptığı William Faulkner ve James Joyce çevirilerinin yanı sıra 1964’ten itibaren Yeni Dergi, Papirüs gibi dergilerde çıkan eleştirileri, yorum yazılarıyla tanındı. Namık Kemal, Behçet Necatigil gibi yazarlar üstüne incelemeler yaptı. 1970’te Halkın Dostları Dergisi’nin kurucuları arasında yer aldı. 12 Mart 1971 muhtırasıyla başlayan darbe döneminde iki yıl cezaevinde kaldıktan sonra 1974’te üniversiteye döndü. 1975’te Birikim dergisini kurdu. 1981’de YÖK’ün kuruluşunun ardından üniversiteden istifa etti. 1983’te İletişim Yayınları’nı kurdu, 1984’te Yeni Gündem dergisini çıkartmaya başladı. Denemelerini Tarihten Güncelliğe (1983), 12 Yıl Sonra 12 Eylül (1992), Edebiyat Üstüne Yazılar (1994) kitaplarında topladı. 1980’lerde Sadık Özben mahlasıyla düzenli olarak mizah yazıları yazdı. 1991’de Helsinki Yurttaşlar Derneği, Türkiye şubesini kurdu. 1997’de profesör oldu; 1995’ten bu yana Bilgi Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde akademik çalışmalarını sürdürüyor. Marksist estetikten militarizme, edebiyattan yemek kültürüne, Osmanlı ve İstanbul tarihine dek birçok farklı alanda 26 tane kitabı ve çok sayıda makalesi yayımlandı. Halkın Dostları, Birikim, Yeni Dergi, Yeni Gündem, Milliyet Sanat, Papirüs dergilerinde ve Cumhuriyet, Demokrat, Milliyet, Radikal, Taraf gazetelerinde yazdı. Hale Soygazi ile evli.

Kitapları: Tarihten Güncelliğe (Alan, 1983; İletişim, 1997), Sosyalizm, Türkiye ve Gelecek (Birikim, 1989), Marksist Estetik (BFS, 1989; Birikim, 1997), The Blue Cruise (Boyut, 1991), Türkiye Dünyanın Neresinde (Birikim, 1992), 12 Yıl Sonra 12 Eylül (Birikim, 1992), İstanbul Gezi Rehberi (Tarih Vakfı, 1993; İletişim, 2007), Türkler ve Kürtler: Nereden Nereye? (Birikim, 1995), Boğaziçi’nde Yalılar ve İnsanlar (İletişim, 1997), Edebiyat Üstüne Yazılar (YKY, 1994; İletişim, 1998), Tarih Boyunca Yemek Kültürü (İletişim, 2001), Başka Kentler, Başka Denizler 1 (İletişim, 2002), Yaklaştıkça Uzaklaşıyor mu: Türkiye ve Avrupa Birliği (Birikim, 2003), Osmanlı: Kurumlar ve Kültür (Bilgi Üniversitesi, 2006), Başka Kentler Başka Denizler 2 (İletişim, 2007), Genesis: “Büyük Ulusal Anlatı” ve Türklerin Kökeni (İletişim, 2008), Sanat ve Edebiyat Yazıları (İletişim, 2009), Balkan Literatures in the Era of Nationalism (Jale Parla ile birlikte, 2009), Sadık Özben’in Toplu Eserleri (Helikopter, 2010), Başka Kentler, Başka Denizler 3 (İletişim, 2011), Edebiyatta Ermeniler (İletişim, 2013), Başka Kentler, Başka Denizler 4 (İletişim, 2014), Militarist Modernleşme-Almanya, Japonya ve Türkiye (İletişim, 2014), Linç Kültürünün Tarihsel Kökeni: Milliyetçilik (Agora, 2006; Berat Günçıkan ile söyleşi), Step ve Bozkır - Rusça ve Türkçe Edebiyatta Doğu-Batı Sorunu ve Kültür (İletişim, 2016), Şairaneden Şiirsele / Türkiye’de Modern Şiir (İletişim, 2018), “Siz isterseniz…” – Popülizm Üzerine Yazılar (İletişim, 2018), Sanat ve Edebiyat Yazıları II (İletişim, 2019) Başka Kentler, Başka Denizler 5 (İletişim, 2025).

Çevirileri: Hegel Üstüne, W.T. Stace, Martin Chuzlewitt, Charles Dickens, Döşeğimde Ölürken, William Faulkner, Ağustos Işığı, William Faulkner, Ayı, William Faulkner, Dublinliler, James Joyce, Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi: James Joyce, Arabadakiler, Patrick White, 1844 Elyazmaları, Karl Marx, Din Üzerine, Karl Marx, Friedrich Engels, Sanat ve Edebiyat Üzerine, Karl Marx, Friedrich Engels, Bir Zamanlar Europa’da, John Berger, Leylak ve Bayrak, John Berger, Feodal Toplumdan Yirminci Yüzyıla, Leo Huberman, Yazıcı Bartleby, Herman Melville, Kayıp Kız, David Herbert Lawrence, Yurtsuzların Ülkesi, Dugmore Boetie, Lenin ve Felsefe, Louis Althusser (Bülent Aksoy ve Erol Tulpar ile birlikte), Yanya Sultanı – Tepedelenli Ali Paşa, William Plomer, Jön Türk, Ahmet Mithat, Lorca’nın Öldürülüşü, Ian Gibson, Tarih Bilinci, Arnold Toynbee, Marx’ın San’at Felsefesi, Mikhail Lifshitz, Sosyalizm, Bertrand Russell.

1 Mayıs (Dizi Yayın Yönetmeni)
Acının Sessiz Çığlığı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Aden (Dizi Yayın Yönetmeni)
Adolphe (Dizi Yayın Yönetmeni)
Adsız Sansız Bir Jude (Dizi Yayın Yönetmeni)
Aforizmalar (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ağustos Işığı (Önsöz)
Ağustos Işığı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Aile Mutluluğu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Alba Şehrinin Yirmi Üç Günü (Dizi Yayın Yönetmeni)
Albion'un Kızı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Alçaklığın Evrensel Tarihi (Dizi Yayın Yönetmeni)
Alef (Dizi Yayın Yönetmeni)
Alev Alev (Dizi Yayın Yönetmeni)
Al Midilli (Dizi Yayın Yönetmeni)
Altı Kişi Yazarını Arıyor (Dizi Yayın Yönetmeni)
Altın Buzağı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Altın Kupa (Dizi Yayın Yönetmeni)
Amerika ve Amerikalılar (Dizi Yayın Yönetmeni)
Anakonda ve Diğer Öyküler (Dizi Yayın Yönetmeni)
Anna Karenina (Dizi Yayın Yönetmeni)
Arabadakiler (Dizi Yayın Yönetmeni)
Araba Sevdası (Dizi Yayın Yönetmeni)
Araba Sevdası (Dizi Yayın Yönetmeni)
Arabulucu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Arefesinde (Dizi Yayın Yönetmeni)
Arlekenlere Bak! (Dizi Yayın Yönetmeni)
Asilzade Yuvası (Dizi Yayın Yönetmeni)
Augie March'ın Maceraları (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ayağın Hikâyesi (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ay Batarken (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ayı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ayı (Önsöz)
Ayrılışın Hatırası (Dizi Yayın Yönetmeni)
Babalar ve Oğullar (Dizi Yayın Yönetmeni)
Başıboş Köpek (Dizi Yayın Yönetmeni)
Basti (Dizi Yayın Yönetmeni)
Batılı Gözler Altında (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bay Sammler’ın Gezegeni (Dizi Yayın Yönetmeni)
Becerikli Bay Ripley (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bel-Ami (Dizi Yayın Yönetmeni)
Beş Paralık Roman (Dizi Yayın Yönetmeni)
Beyaz Diş (Dizi Yayın Yönetmeni)
Beyaz Geceler (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bilinmeyen Bir Tanrıya (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bilinmeyen Şaheser (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bin Dokuz Yüz Seksen Dört (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bir İdam Mahkûmunun Son Günü (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bir Savaş Vardı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bir Zamanlar Europa'da (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bitmeyen Kavga (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bozkırda Bir Kral Lear (Dizi Yayın Yönetmeni)
Brodie Raporu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Budala (Dizi Yayın Yönetmeni)
Bütün Öyküleri (2 Cilt) (Dizi Yayın Yönetmeni)
Büyük Plan (Dizi Yayın Yönetmeni)
Carol (Dizi Yayın Yönetmeni)
Çarpık Dünya (Dizi Yayın Yönetmeni)
Castellio Calvin'e Karşı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Cennet (Dizi Yayın Yönetmeni)
Cennet Çayırları (Dizi Yayın Yönetmeni)
Cennet Dolmuşu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Cennetin Doğusu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Cinler (Dizi Yayın Yönetmeni)
Çocukluk, İlkgençlik, Gençlik (Dizi Yayın Yönetmeni)
Cranford (Dizi Yayın Yönetmeni)
Daisy Miller (Dizi Yayın Yönetmeni)
Dalgalar (Dizi Yayın Yönetmeni)
Danton'un Ölümü (Dizi Yayın Yönetmeni)
Dava (Dizi Yayın Yönetmeni)
Delikanlı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Demir Ökçe (Dizi Yayın Yönetmeni)
Deniz Feneri (Dizi Yayın Yönetmeni)
Deniz Kenarında (Dizi Yayın Yönetmeni)
Derin Sular (Dizi Yayın Yönetmeni)
Diriliş (Dizi Yayın Yönetmeni)
Dışa Yolculuk (Dizi Yayın Yönetmeni)
Doğu Ekspresi (Dizi Yayın Yönetmeni)
Doğu Seyahati (Dizi Yayın Yönetmeni)
Doksan Üç (Dizi Yayın Yönetmeni)
Domuz Toprak (Dizi Yayın Yönetmeni)
Dona Flor ve İki Kocası (Dizi Yayın Yönetmeni)
Dönüşüm (Dizi Yayın Yönetmeni)
Dorian Gray'in Portresi (Dizi Yayın Yönetmeni)