Kurtuluþ Savaþý komutanlarýndan Orgeneral Ýzzettin Çalýþlar’ýn kitaplýðýndan çýkan, yazarý ve yayým tarihi tam olarak bilinmeyen ancak “gizli”, “kiþiye özel” ve “kayýt altýnda” sadece 100 adet basýlan Dersim Raporu, Türkiye tarihinin karanlýk noktalarýndan birisi olan Cumhuriyet’in Dersim politikalarý hakkýnda etraflý bir bilgi sunuyor.
Osmanlý’dan itibaren sorunlu bir bölge olarak görülen Dersim’de yaþanan ayaklanmalarý, bunlara karþý giriþilen askerî harekâtlarý, hükümet tarafýndan alýnan önlemleri ve o günlerden raporun yazýldýðý tarihe kadar konuyla ilgili olarak hazýrlanan raporlarýn hemen hepsini bir araya getiren kitap yakýn tarihe ýþýk tutuyor.
Dersim’de ve civarýnda yaþayan aþiretlerin ve üyelerinin ayrýntýlý bir içeriðini sunan rapor, “eþkýyayla mücadele” adý altýnda aslýnda o günlerden günümüze uzanan bir zihniyeti de ortaya koyuyor: Zorunlu göçten köyleri yakmaya, aþiretleri uçaklarla bombalamaktan adli, kültürel ve ekonomik tedbirlere uzanan; “Türk olduklarýný unutan”(!) bölge insanýna Türklüklerinin yeniden hatýrlatýlmasýna dayanan yýkýcý, kýyýcý, ulus-devlet inþasýna yönelik bir zihniyeti… Dersim’e yönelik çeþitli tarihlerde yapýlmýþ harekâtlarýn askerî planlarýný da barýndýran bu rapor, dönemin Genelkurmay Baþkaný Fevzi Çakmak’ýn “Dersimli okþanmakla kazanýlmaz” ifadeleri düþünüldüðünde, bölgede onyýllardýr akan kanýn kökenlerini anlamak isteyenler için de önemli bir kaynak.
Sunuþ, Ýçindekiler, kitaptan bazý parçalar ve kitapta yer alan krokilerden olan "1916 Dersim tedbirini gösteren kroki" için týklayýnýz.