Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilâtı'nda Reform
ISBN
9789750505775

2. baskı - Nisan 2017
381 sayfa
28,50 TL




Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilâtı'nda Reform

(1826-1876)
İlhami Yurdakul

Osmanlı İmparatorluğu’nun III. Selim ile başlayıp II. Mahmud ile devam eden reform devrinde, şeyhülislâmın yetki ve sorumluluk alanı genişledi. İlmiye teşkilâtı, ilk kez tüm birimleriyle hiyerarşik olarak şeyhülislâmın başında bulunduğu bir teşkilât yapısına kavuştu. Böylece şeyhülislâm, başlı başına bir nezaret olan vakıfların idaresi hariç, tüm şerî işlerin ve kurumların nazırı oldu.

Osmanlı İmparatorluğu’nun III. Selim ile başlayıp II. Mahmud ile devam eden reform devrinde, şeyhülislâmın yetki ve sorumluluk alanı genişledi. İlmiye teşkilâtı, ilk kez tüm birimleriyle hiyerarşik olarak şeyhülislâmın başında bulunduğu bir teşkilât yapısına kavuştu. Böylece şeyhülislâm, başlı başına bir nezaret olan vakıfların idaresi hariç, tüm şer’î işlerin ve kurumların nazırı oldu.

Esas itibariyle 19. yüzyılda şeyhülislâm, sadece ihtiyaç duyulan konularda gerekli fetvaları vermek zorunda olan bir onay mercii değil, fetva verme vazifesine ve yargıda temyiz yetkisine de nezaret eden geniş bir teşkilâtın nazırıydı. Bu nedenle şeyhülislâm, idarî ve siyasî kimliği olan ve Osmanlı merkez bürokrasisinin vazgeçilemez ve ihmal edilemez temel unsurlarından biriydi.

Bu çalışma, Yeniçeri Ocağı’nın ilgasından sonra ilmiye sınıfına da ders vermek amacıyla vakıf gelirlerine el konulduğu ve ilmiye teşkilâtının kendi haline terk edildiği şeklindeki tarihî kabullerin aksine, Osmanlı reformunun bir bütün olarak ele alındığını ve ilmiye teşkilâtının da yenileştiğini göstermektedir.

Türkiye Bilimler Akademisi’nin (TÜBA) 2013 yılı “Telif Eser Ödülü”nü kazanan Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilâtı’nda Reform (1826-1876), alanındaki en önemli eserlerden biri.

Kitabın Adı
Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilâtı'nda Reform
Alt Başlık
(1826-1876)
ISBN
9789750505775
Fiyat
28,50 TL
Kapak
Şeyhülislâm, taş baskı, De Cent Estampes représentant differéntes Nations du Levant (Paris, 1714) başlıklı derlemeden alınmıştır.
Yayın No
İletişim - 1298
Dizi No
Araştırma-İnceleme - 222
Sayfa Sayısı
381 sayfa
En
130 mm
Boy
195 mm
Ağırlık
312 gr
Baskı
2. baskı - Nisan 2017 (1. baskı - Nisan 2008)
Yazar
İlhami Yurdakul
Dizi Kapak Tasarımı
Ümit Kıvanç
Kapak
Suat Aysu
Uygulama
Nurgül Şimşek
Düzelti
Serap Yeğen
Dizin
İlhami Yurdakul
Baskı ve Cilt
Sena Ofset

İlhami Yurdakul

21 Haziran 1968 yılında Erzurum’un İspir ilçesi Karakaya köyünde doğdu. İzmit’in Gebze ilçesinde ilköğretim ve liseyi tamamladıktan sonra Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arşivcilik Bölümü’ne girerek 1993 yılında mezun oldu. Aynı yıl Tarih Bölümü Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı’nda yüksek lisansa başlayarak, 1996 yılında Osmanlı Devleti’nde Şer’i Temyiz Kurumları; Fetvahane-i âlî, Meclis-i Tedkikat-ı Şer’iyye ve Mahkeme-i Temyiz-i Şer’iyye Dairesi adlı tezini tamamladı. 1994-1996 yıllarında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Dairesi İstanbul Araştırmaları Merkezi’nde arşiv belgeleri transkripsiyon, tashih ve redaksiyon uzmanı olarak çalıştı. Bu yılın sonunda, Harran Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi’nde araştırma Görevlisi oldu. 1997 yılında Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı’nda doktoraya başladı. “Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilâtı’nın (Bâb-ı Meşihat) Yenileşme Süreci (1826-1878)” adlı doktora tezini 2004’te tamamladı. İlmiye teşkilâtı, hilâfetin dinî-siyasî nüfuzu, İstanbul suları ve benzeri konular üzerine çalışmalarını sürdürmektedir.